του Ντέιβιντ Χάρβεϊ
Κριστόφ Τουίκελ (Christoph Twickel, CT): Στις μέρες μας οι μαρξιστές πρέπει να ασχολούνται με τις μητροπόλεις, αντί με την εργατική τάξη;
Ντέιβιντ Χάρβεϊ (David Harvey, DH): Οι παραδοσιακοί μαρξιστές θεωρούν ως επαναστατική πρωτοπορία τη βιομηχανική εργατική τάξη. Από τη στιγμή όμως που αυτή εξαφανίζεται στη δίνη της αποβιομηχάνισης της δύσης, πολλοί αντιλαμβάνονται πως οι αστικές συγκρούσεις μπορεί να αποδειχθούν αποφασιστικής σημασίας.
CT: Κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους στην Ελλάδα, οι μισθοί μειώθηκαν και τα κοινωνικά επιδόματα περικόπηκαν. Αλλά οι απεργιακές κινητοποιήσεις δεν κατόρθωσαν να ανατρέψουν τις αλλαγές αυτές. Επιβεβαιώνει αυτό το γεγονός τη διαπίστωσή σας, πως το παραδοσιακό προλεταριάτο δεν μπορεί πια να οδηγήσει σε παράλυση ένα κράτος;
DH: Ναι. Η σημερινή εργατική τάξη αποτελεί μια συνιστώσα μόνο σε μια γενικότερη ομάδα τάξεων, που η πάλη της επικεντρώνεται στην ίδια την πόλη. Αντικαθιστώ την έννοια της ταξικής πάλης με την πάλη όλων όσοι παράγουν και αναπαράγουν την αστική ζωή. Τα συνδικάτα χρειάζεται να ασχοληθούν με την αστική καθημερινότητα, που είναι το κλειδί των μελλοντικών κοινωνικών συγκρούσεων. Σε αυτό το πνεύμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες π.χ. η ομοσπονδία συνδικάτων AFL-CIO άρχισε να συνεργάζεται με οικιακές βοηθούς και μετανάστες.
«Η αστικοποίηση είναι ο δίαυλος διαμέσου του
οποίου το πλεόνασμα του κεφαλαίου διοχετεύεται στην οικοδόμηση νέων
αστικών περιοχών για την ανώτερη τάξη»
CT: Μια από τις βασικές θέσεις του βιβλίου σας «επαναστατημένες πόλεις» είναι πως η αστική ανάπτυξη επιλύει το πρόβλημα της υπερπροσφοράς κεφαλαίου. Οι οδοποιία και η ανάπτυξη της ιδιόκτητης κατοικίας γίνεται με δανεικά -και αποτρέπει την ύφεση.
DH: Πρόσφατα, μια έκθεση της κεντρικής τράπεζας στο Σαν Φρανσίσκο έθεσε αυτό το ζήτημα υπ’ αυτούς ακριβώς τους όρους που είπατε, αναφέροντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέκαθεν υπερέβαιναν τις κρίσεις χτίζοντας σπίτια και γεμίζοντάς τα με αγαθά. Η αστικοποίηση μπορεί να λύνει κρίσεις, αλλά πάνω απ’ όλα είναι ένας τρόπος εξόδου από την κρίση.
CT: Ισχύει και σήμερα αυτό;
DH: Πού έχουμε σήμερα μεγαλύτερη ανάπτυξη; Στην Κίνα και την Τουρκία. Το βλέπει κανείς σήμερα στην Κωνσταντινούπολη; Παντού γερανούς. Όταν ξέσπασε η κρίση το 2008, η Κίνα έχασε 30 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε έξι μήνες, λόγω της μείωσης των εξαγωγών καταναλωτικών αγαθών της προς τις ΗΠΑ. Κι ύστερα δημιούργησε 27 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. Πώς; Οι Κινέζοι αξιοποίησαν τα πελώρια κρατικά τους αποθέματα για να ξεκινήσουν ένα κολοσσιαίο πρόγραμμα αστικής ανάπτυξης και δημιουργίας νέων υποδομών.
