ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ PDF

*Τα Βαλκάνια ονομάστηκαν «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης». Και οι Ευρωπαίοι αυτή τη στιγμή δίνουν περισσότερη σημασία στην πυρίτιδα που υπάρχει εδώ παρά στο όνομα της πυριτιδαποθήκης. Τα ονόματα δεν κάνουν ζημιά, παρά μόνο σ’ αυτούς που τα χάνουν και δεν έχουν να εμπορευτούν τίποτα άλλο εκτός από ονόματα. Που, όσο πιο ένδοξα είναι, τόσο πιο καλή τιμή πιάνουν στη μαύρη αγορά των ονομάτων. Τα Σκόπια θέλουν το όνομα Μακεδονία, για τον ίδιο λόγο που δεν τους το δίνουμε εμείς. Ξέρουν πως θα μπορούσαν να το εμπορευτούν, όπως εμείς εμπορευόμαστε το ένδοξο όνομα Ελλάδα, που αν δεν το είχαμε κανείς δεν θα μας δάνειζε, τέτοιοι αχαΐρευτοι που είμαστε. Το όνομα μας είναι η τραπεζική μας εγγύηση.
Λέμε: δώστε κάτι στον αόμματο! Μη βλέπετε που είναι ανάπηρος. Οι πρόγονοί του όμως, είχαν κάτι μάτια, να! Διαπερνούσαν τα ουράνια και έφταναν εκεί που βρίσκονταν κρυμμένες από κάθε βέβηλο βλέμμα αδαούς και ηλιθίου οι Ιδέες του Πλάτωνα.
Βασίλης Ραφαηλίδης
(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Β.Ραφαηλίδης – Μακεδονία είναι οι Μακεδόνες

Οι Τσάμηδες και η ιστορική αλήθεια

[Διον.Σολωμός: «Το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικόν ό,τι είναι αληθές»]

Ο Ζέρβας μαζί με τον πλιατσικολόγο και συνένοχο στη σφαγή των Μουσουλμάνων Μητροπολίτη Παραμυθιάς Δωρόθεο (στα αριστερά του, με στρατιωτική στολή, φωτ. από τον ιστότοπο της Μητρόπολης).

του Αναγνώστη Λασκαράτου
Ηρήση του ποιητή χρησιμοποιείται συνηθέστατα από τη ρωμέικη Εθνικοφροσύνη, ως επιστέγασμα ή κατάληξη κάποιου άρθρου της, σαν πιστοποιητικό εγκυρότητας των ψεμάτων που έχει αραδιάσει εκεί. Εμείς που την πιστεύουμε ως αρχή πανανθρώπινη και διαχρονική, επικυρωμένη για τους ελληνορθόδοξους Φαρισαίους και από αυτόν που διασύρουν ως θεό τους («Γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς»), δεν καταφεύγουμε στο Σολωμό για να αντλήσουμε κύρος, αλλά για να προκαλέσουμε αυτούς που θεωρούν το ψέμα πυρομαχικό του «πατριωτικού» τους οπλοστασίου. Θεωρούμε υποχρέωση τώρα που ξεκίνησαν πάλι τα τσάμικα με την εκλογή του πρόεδρου του κόμματος των Τσάμηδων στο αξίωμα του αντιπροέδρου της Βουλής, να πουμε μερικές χρήσιμες αλήθειες που δεν ακούγονται, όσο πρέπει, στη χώρα μας. Είναι για εμάς σαφέστατο πως καταδικάζουμε εξ ίσου τον αλβανικό και το  νεοελληνικό εθνικισμό, τα εγκλήματά τους, τις μεθόδους και τους σκοπούς τους και δεν μας εκπλήσσει καθόλου που σήμερα συγκρούονται πάνω σε ένα τέτοιο πεδίο δυο «κεντροαριστερές» ή «αριστερές» κυβερνήσεις (που φλερτάρουν με την είσοδο και με την έξοδο από την Ε.Ε.), που λογικά το τελευταίο που θα περίμενες από αυτές είναι να ανασύρουν από τα σεντούκια τους τους σκουριασμένους μύθους και τα παλιά μίση. Ο Έντυ Ράμα, ένας ζωγράφος που έζησε στο Παρίσι, αθλητής, αντικομφορμιστής μέχρι σημείου να δημοσιεύουν παλιότερα τα ενεργούμενα του Μπερίσα γυμνές του φωτογραφίες στην παραλία, ακολουθεί σήμερα ως αντίδοτο στα οικονομικά προβλήματα μια πολιτική αλβανικού μεγαλοϊδεατισμού

Εν κείμενον , εισήγηση, περί των Βαλκανικών Πληθυσμών Υπό του Ζάχου Παπαζαχαρίου.... Θέμα προς συζήτηση και ΣΚΕΨΗ... Δηλ. οι σύγχρονοι Βαλκάνιοι και το δέσιμο με το παρελθόν τους....

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ

Ε. Ζάχος - Παπαζαχαρίου, Εθνολόγος,
 Διδάκτωρ συγκριτικής Φιλολογίας της Σορβόννης.

Ο κ Ζάχος - Παπαζαχαρίου διετέλεσε: το 1994 - 98 Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το 1978 - 79 Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Θράκης, το 1965 - 75 Ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Ερευνών Γαλλίας (CNRS).

Το κείμενο αυτό εκφωνήθηκε στην γαλλική γλώσσα ως εισήγηση στην εναρκτήρια συνεδρίαση του Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα <Αλλαγές στην δεκαετία του 1990 και το δημογραφικό μέλλον των Βαλκανίων>  (Changes in the 1990's and the demographic future of the Balkans), που έλαβε χώρα στο Σεράγιεβο στις 10 - 13 Μαίου 2000 και οργανώθηκε από τις: Eurostat (Statistical Office of the European Community), EFTA (European Free Trade Association), CESD Communautaire, INED ( Institut National d' 'Etudes Demographiques). Στην  Οργανωτική Επιτροπή του Διεθνούς Συνεδρίου συμμετείχαν οι κύριοι: Π. Νανόπουλος, πρόεδρος, R. Delmont, M. Frant. L. Halus, Β. Κοτζαμάνης. A. Parant, S. Popovic, R. Suarez de Miguel.

Η επιστήμη της Ιστορίας υπέκυψε τόσο συχνά στις απαιτήσεις της πολιτικής και της οικονομίας, που ακόμα σήμερα παραμένει ένα πεδίο αμφίσημο. Κάθε γενιά, σε κάθε χώρα, ξαναγράφει την Ιστορία και φροντίζει ιδιαίτερα τη διατύπωση των σημείων που την αφορούν πιο πολύ, δηλαδή την ιστορία της ανθρώπινης ομάδας με την ιδιότυπη πολιτισμική ταυτότητα στην οποία θεωρεί πως έχει συμφέρον να ανήκει.  Φυσικά το εγχείρημα αυτό δεν αποτελεί επακριβώς επιστήμη, αλλά ένα είδος πλαστικής τέχνης, όπως δήλωσε έλληνας ιστορικός που έζησε πολλά χρόνια στο Παρίσι.

Konjuh Τούζλα, Βοσνία-Ερζεγοβίνη Ανυπότακτο βουνό, εξεγερμένοι εργάτες

Το εργοστάσιο επίπλων Konjuh στην Ζιβινίτσε υπήρξε για δεκαετίες ο βασιλιάς του κλάδου στην Γιουγκοσλαβία, ελέγχοντας την εσωτερική αγορά και στέλνοντας προϊόντα στις πέντε ηπείρους. Στην σκιά του ομώνυμου βουνού από το οποίο δεν πήρε μόνο το όνομά του αλλά και εκατομμύρια κυβικά ξυλείας, το εργοστάσιο έχει ιστορία σχεδόν εκατόν τριάντα χρόνων! Όπως και άλλες βιομηχανικές μονάδες στην Τούζλα της Βοσνίας, ιδρύθηκε στα χρόνια που η περιοχή ήταν τμήμα της Αυστροουγγαρίας, το 1885, από Ούγγρους επιχειρηματίες. Από την δεκαετία του Εξήντα, γνώρισε την μεγάλη ακμή του, έγιναν σημαντικές επενδύσεις και δούλευαν σε αυτό περισσότεροι από πέντε χιλιάδες εργάτες με καλούς μισθούς, όχι μόνο για τα γιουγκοσλάβικα δεδομένα. Σε έκταση διακοσίων στρεμμάτων η επιπλοποιία είναι πλήρως καθετοποιημένη με πριονιστήριο, φούρνους και φινιριστήρια. Η φάμπρικα Konjuh ήταν ένας από τους μεγάλους εργοδότες στην Τούζλα, το σημαντικό βιομηχανικό κέντρο της χώρας, στο οποίο είχαν συγκεντρωθεί μονάδες χημικών, ηλεκτρολογικών, παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα κλπ. Ακόμη και στα πρώτα χρόνια της υποτιθέμενης ανεξαρτησίας της Βοσνίας, το εργοστάσιο πετύχαινε να πουλάει όλη την παραγωγή του. Είχε καταφέρει να σωθεί και από τον τρίτο πόλεμο που «έζησε» στο διάβα ενός και πλέον αιώνα. Λίγο όμως μετά, άρχισαν τα προβλήματα.

ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΠΑΡΕΜΕΙΝΑΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΠΟΛΥ ΚΑΙΡΟ! Για τις ταραχές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τελευταία ενημέρωση: 9/10/2014

“Να φύγουν όλοι. Θάνατος στον εθνικισμό!” στον τοίχο του δημαρχείου της Τούζλας. Αναφορά στη διαιώνιση των εθνικών ανταγωνισμών μέσα από τους οποίους ασκείται η εξουσία.

Η 7η Φλεβάρη 2014 ήταν η τρίτη μέρα των ταραχών στη Βοσνία, κατά την οποία οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν σ’ ολόκληρη τη χώρα, ενώ ένα κυβερνητικό κτίριο πυρπολήθηκε στην Τούζλα, απ’ όπου και ξεκίνησαν όλα, με τους απολυμένους εργάτες τεσσάρων χημικών βιομηχανιών -πρώην κολοσσών που ιδιωτικοποιήθηκαν στις αρχές του 2000 οπότε και άρχισε η διάλυσή τους- να ζητούν την μεσολάβηση των τοπικών αρχών της περιφέρειας (καντονιού της Τούζλας) ώστε να πληρωθούν τα δεδουλευμένα τους ή να τους εγγυηθούν τις θέσεις εργασίας τους. Η περιφερειακή κυβέρνηση αρνήθηκε κάθε διαμεσολάβηση, λέγοντας πως οι εταιρίες έχουν πλέον ιδιωτικοποιηθεί πλήρως και άρα δεν έχει καμμία αρμοδιότητα να επέμβει, κάτι που εξόργισε ακόμη περισσότερο τους απολυμένους που μεταξύ άλλων έκαψαν και τη σημαία της περιφέρειας. Έτσι για πρώτη φορά οι εργάτες αντιστάθηκαν στην αστυνομική καταστολή που επιχείρησε να διαλύσει τη διαδήλωσή τους με χρήση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης και δακρυγόνων. Οι διαδηλώσεις των απολυμένων τέθηκαν στο επίκεντρο μιας ευρύτερης αγανάκτισης γύρω απ’ την αυξημένη ανεργία (27,5% σύμφωνα με τα επίσημα νούμερα) και την λιτότητα, συγκεντρώνοντας χιλιάδες αλληλέγγυους. Μετά τις συγκρούσεις, πάνω από 40 διαδηλωτές και 140 μπάτσοι οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο, ενώ μερικές δεκάδες διαδηλωτές έχουν συλληφθεί, και ένας άγνωστος αριθμός έχει βασανιστεί απ’ τους μπάτσους. Σήμερα εμφανίστηκαν και οι πρώτες απεργίες σε επιχειρήσεις στη Βόρεια Βοσνία, με πανώ όπως “Σήμερα δεν δουλεύουμε – Κάνουμε επανάσταση”, ενώ εκδηλώσεις αλληλεγγύης οργανώνονται και σε άλλες χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, κυρίως σε Κροατία και Σερβία, όπου το κίνημα είναι πιο ισχυρό, ενώ ταυτόχρονα οι πρώτες ίσως συγκρούσεις με μη-εθνικιστικό περιεχόμενο εμφανίζονται στο Κόσοβο, όπου οι φοιτητές διαδηλώσαν σήμερα κατά των καθηγητών τους.

Η ιστορία της απαγορευμένης ερωτικής Θεσσαλονίκης

Ένας από τους μύθους που κατατρέχει τη σημερινή Θεσσαλονίκη είναι αυτός της «ερωτικής πόλης» Πρόκειται για μια πεποίθηση-ταμπού, που οι ρίζες της χάνονται στα βάθη των αιώνων.

Η κοσμοπολίτικη Θεσσαλονίκη, με την πανσπερμία των φυλών της, τις πανέμορφες φορεσιές των γυναικών, τις περίφημες πιάτσες και τα ονομαστά μπορντέλα της, ασκούσε πάντοτε μιαν ακαταμάχητη γοητεία στους κατοίκους της επαρχίας, που κατέφευγαν συχνά σ’ αυτήν για να γευτούν τις απαγορευμένες ηδονές της.

Δεν είναι παράξενο λοιπόν, που με την πάροδο του χρόνου, η Θεσσαλονίκη απέκτησε τη φήμη της «ερωτικής πόλης» με φαλλικό μάλιστα σύμβολο της τον… Λευκό Πύργο!

Αν και πλέον η Θεσσαλονίκη δεν είναι και τόσο ερωτική πόλη, εντούτοις η φήμη της είναι απολύτως δικαιολογημένη διότι στο παρελθόν υπήρξε όντως η πλέον ερωτική πόλη των Βαλκανίων. Και θα δούμε αμέσως το γιατί.

Η «ΑΜΑΡΤΩΛΗ» ΜΠΑΡΑ ΚΑΙ Η ΣΤΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο «ερωτική πόλη» υπήρξε η Θεσσαλονίκη κατά την αρχαιότητα, αν και είναι γνωστό πως υπήρχαν στην πόλη αρκετά Ιερά της Αφροδίτης και άλλων οργιαστικών θεοτήτων της Ανατολής.

Το σίγουρο πάντως είναι πως η Θεσσαλονίκη ήταν ένας φημισμένος προορισμός για «σεξουαλικό τουρισμό» από την εποχή ακόμη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Οθωμανική Θεσσαλονίκη προσέφερε κάθε είδους σεξουαλικές και άλλες απολαύσεις στους επισκέπτες της, και ήταν φημισμένη για τα λουτρά της, τα χανουμάκια της, τα χασισοποτεία της και τα πορνοστάσια της.

Οι Οθωμανοί αξιωματούχοι είχαν τα μικρά ιδιωτικά τους χαρέμια, ενώ κάθε αξιοσέβαστος νεαρός Εβραίος της Σαλονίκης δεν μπορούσε να αρνηθεί την πρόσκληση κάποιου φίλου του να επισκεφθεί την «αδελφή» του. Όσο για τους Έλληνες της πόλης.

100 χρόνια απελευθέρωσης ;;;;

 

Τα Γιάννενα μέσα στην κρισιακή μιζέρια τους γιορτάζουν τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση τους. Που δεν είναι τίποτε άλλο από την ένωση των πολυπολιτισμικών και πολυεθνικών Ιωαννίνων στο ελληνικό κρατικό κορμό.
Με την νικηφόρα επικράτηση του Ελληνικού εθνικισμού στο α και β βαλκανικό πόλεμο και την οριστική διάλυση της «κεντρώας» Οθωμανικής αυτοκρατορίας που γέννησαν μια πλειάδα από έθνη-κράτη που πολέμησαν επανειλημμένα μεταξύ τους για τον ζωτικό τους χώρο, τελευταίο σενάριο αυτής της εθνικιστικής διαμάχης, ο πόλεμος στην Γιουγκοσλαβία που οδήγησε σε οριστική διάλυση το παλαιό όραμα του Ρήγα Φεραίου και σοσιαλιστών για ενωμένα Βαλκάνια.
Ο κυρίαρχος ελληνικός εθνικισμός στους βαλκανικούς πολέμους κέρδισε την μερίδα του λέοντος, κάνοντας ελληνικές περιοχές που υπήρχε πολυεθνική διαστρωμάτωση και ήταν περιοχές που και άλλοι βαλκανικοί εθνικισμοί διεκδίκησαν, με κορυφαία στιγμή την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.
Αλήθεια τι είδους απελευθέρωση ήταν αυτή;  Μια μερική και αλλοπρόσαλλη απελευθέρωση που γέννησε με την σειρά της πλείστα προβλήματα. Ήταν μια απελευθέρωση από τον Οθωμανικό ζυγό που όμως δεν ένωσε σε κάτι πλατύτερο και ανοικτότερο τους πολυεθνικούς πληθυσμούς.
Απεναντίας τα ιστορικά γεγονότα που ακολούθησαν τους χώρισαν σε Έλληνες, Τούρκους, οβριούς. Αλβανούς, τσάμηδες, Σλάβους και Βούλγαρους. Έρμαια των εθνικισμών και των ιμπεριαλιστικών διεκδικήσεων και συμφερόντων που τους έβαζαν να σκοτώνονται για ένα κομμάτι γης και μπασταρδεμένης ιστορίας που ήθελαν και θέλουν να την καθαρίσουν….
Ναι αυτή είναι μια κουτσή, στρεβλή και ανολοκλήρωτη απελευθέρωση που μεγάλωσε το εξαρτημένο καπιταλιστικό κρατίδιο των Αθηνών και το μετέτρεψε σε ένα ισχυρό καπιταλιστικό- υποιμπεριαλιστικό πυλώνα στην περιοχή των Βαλκανίων, μέχρι και πρόσφατα.

Να και μια άλλη  φωτογραφία, μιας άλλης- πιο πραγματικής- απελευθέρωσης. 1944 Σαράφης- Άρης Βελουχιώτης στα Γιάννενα(φώτο: Κώστας Μπαλάφας).  
Όχι 100 χρόνια αργότερα δεν μπορώ να χαρώ για αυτή την απελευθέρωση. Η απελευθέρωση θα έρθει μόνο αν τα Βαλκάνια αδέλφια μου, σπάσουν με τα εθνικιστικά δεσμά τους, φτύσουν στα μούτρα τα ιμπεριαλιστικά αφεντικά τους και ξανασυναντήσουν το όραμα της βαλκανικής σοσιαλιστικής- κομμουνιστικής ενότητας.
Μέσα από αυτή την οπτική η αντιφασιστική ρητορεία για την πρόσκληση ή μη της Χ.Α στην παρέλαση  δεν έχει να μου προσφέρει και πολλά. Στο βαθμό που αυτή  γίνεται από την πλευρά της υπεράσπισης του εθνικού κορμού και των εθνικών συμβόλων και συμφερόντων  που οι φιλοναζί χρυσαυγίτες δεν ανήκουν σε αυτόν καθώς ταυτίζονται με τους κατακτητές του 40…. Το εν λογω επιχείρημα είναι αντιστροφή του επιχειρήματος είστε εαμοβούλγαροι, άρα είτε εθνικά προδότες, είτε κατάσκοποι…
Ένθεν κακείθεν υπερασπίζονταν μια εθνική λογική που διαχωρίζονταν ταξικά σε αυτούς που έβλεπαν το εθνικό συμφέρον μέσα από την κυρίαρχα των ελίτ, των καπιταλιστών και ιμπεριαλιστών και οι άλλοι μέσα από το δρόμο και την πορεία της λαϊκής εξέγερσης- επανάστασης- εξουσίας. Άρα το να ερίζουν επί του εθνικού ζητήματος, έκρυβαν τις κυρίαρχες ταξικές συνιστάμενες των συγκρούσεων. Κάτι που σε μεγάλο βαθμό κάνουν και σήμερα, όπως φαίνεται και με το ζήτημα της  πρόσκλησης της Χ.Α.
Το επαναλαμβάνω δεν μου λέει κάτι η γιορτή της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων 100 χρόνια μετα. Στο βαθμό που νιώθω σκλαβωμένος στην τρόικα, στην ΕΕ, στο ΔΝΤ, στο ελληνικό και ξένο κεφάλαιο, στην ανεργία, στην εκμετάλλευση και στην αλλοτρίωση.. Από αυτά τα δεσμά θα απελευθερωθούμε κάποτε;;;


 το βίντεο είναι του ΓΕΣ
Πηγη

Ελληνικό κεφάλαιο και ιμπεριαλισμός I: Οι ελληνικές επενδύσεις στα Βαλκάνια, 2005

Αριστείδης Μπιτζένης

Οι ελληνικές επενδύσεις στα Βαλκάνια

Επιστημονικό Marketing Management, Νοέμβριος 2005

Είκοσι πέντε ελληνικές πολυεθνικές έχουν επενδύσει το 80% των συνολικών ελληνικών εκροών σε ολόκληρη τη Βαλκανική περιοχή. Μία ενδιαφέρουσα έρευνα του καθηγητή Αριστείδη Μπιτζένη που αφορά τις ελληνικές Επενδύσεις στα Βαλκάνια.

Οι βαλκανικές χώρες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην προσπάθειά τους να γίνουν μια λειτουργική οικονομία της αγοράς, αν και θα λέγαμε ότι δεν είναι ακόμα ικανές να αντιμετωπίσουν τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις αγοράς εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο όγκος των επενδυμένων κεφαλαίων σε αυτές τις χώρες είναι πολύ περιορισμένος και υπάρχει έλλειψη δυτικού επενδυτικού ενδιαφέροντος. Με δεδομένη αυτή την κατάσταση, οι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν βρει έδαφος για να πραγματοποιήσουν αρκετά μεγάλες επενδύσεις σε σχέση με τα οικονομικά μεγέθη της Ελλάδας. Παρ’ όλα αυτά 25 περίπου ελληνικές πολυεθνικές έχουν επενδύσει το 80% των συνολικών ελληνικών εκροών ΞΑΕ σε ολόκληρη τη βαλκανική περιοχή. Συγχρόνως, περίπου 3.000-3.500 ενεργές ελληνικές επιχειρήσεις από τις 8.000-10.000 εγγεγραμμένες πρόσφεραν και προσφέρουν δραστηριότητες προστιθέμενης αξίας στις βαλκανικές οικονομίες, όπως νέες θέσεις εργασίας, προϊόντα καλύτερης ποιότητας, ευρύτερη ποικιλία των προϊόντων και αύξηση της παραγωγής. Με δεδομένο ότι οι εταιρείες από τις ανεπτυγμένες δυτικές χώρες έχουν αναπτύξει υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον για τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να στραφούν στις βαλκανικές χώρες αφού αναλύσουν με προσοχή τα οικονομικά και επιχειρησιακά δεδομένα των βαλκανικών χωρών και λάβουν υπόψη κυρίως τη γεωγραφική και πολιτισμική εγγύτητα και τη γνώση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος των Βαλκανίων.

Λέξεις-κλειδιά: Βαλκάνια, Επιχειρηματικότητα, Ελληνικές, Ξένες Επενδύσεις

                                      

Oι βαλκανικές χώρες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην προσπάθειά τους να γίνουν μια λειτουργική οικονομία της αγοράς, αν και θα λέγαμε ότι δεν είναι ακόμα ικανές να αντιμετωπίσουν τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις αγοράς εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Bitzenis, 2005b). Ο όγκος των επενδυμένων κεφαλαίων σε αυτές τις χώρες είναι πολύ περιορισμένος και υπάρχει έλλειψη δυτικού επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Με δεδομένη αυτή την κατάσταση, οι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν βρει έδαφος για να πραγματοποιήσουν αρκετά μεγάλες επενδύσεις σε σχέση με τα οικονομικά μεγέθη της Ελλάδας. Παρ’ όλα αυτά 25 περίπου ελληνικές πολυεθνικές έχουν επενδύσει το 80% των συνολικών ελληνικών εκροών ΞΑΕ σε ολόκληρη τη βαλκανική περιοχή. Συγχρόνως, περίπου 3.000 ενεργές ελληνικές επιχειρήσεις από τις 8.000-10.000 εγγεγραμμένες πρόσφεραν και προσφέρουν δραστηριότητες προστιθέμενης αξίας στις βαλκανικές οικονομίες όπως νέες θέσεις εργασίας, προϊόντα καλύτερης ποιότητας, ευρύτερη ποικιλία των προϊόντων και αύξηση της παραγωγής (Bitzenis, 2003a). Οι βαλκανικές χώρες, παρ’ όλο που υστερούν οικονομικά σε σχέση με τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, διαθέτουν εντούτοις σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης και προοπτικές ένταξής τους στην Ε.Ε. μέσα στην τρέχουσα δεκαετία [η Σλοβενία είναι μέλος της Ε.Ε. ήδη από το Μάιο του 2004, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν ελπίδες για ένταξή τους στην Ε.Ε. το 2007, ενώ το ίδιο πιθανή είναι και η ένταξη της Κροατίας στην Ε.Ε. το 2007-8]. Επίσης, υπάρχουν έντονα σημάδια οικονομικής ανάκαμψης-ανάπτυξης και πολιτικό-κοινωνικής σταθερότητας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Επομένως, παρουσιάζονται αρκετές επενδυτικές ευκαιρίες ιδίως για τις ελληνικές επιχειρήσεις με δεδομένη την έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος από τις δυτικές πολυεθνικές. Οι χώρες της ΝΑ Ευρώπης έχουν την προοπτική στη δεκαετία που διανύουμε να επιτύχουν το στόχο της ευρωπαϊκής σύγκλισης, όπως επίσης και οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις αγορές αυτές.

Σταθερά πρώτες οι ελληνικές επενδύσεις στη Βουλγαρία: πρώτη η Βουλγαρία στις προτιμήσεις των Ελλήνων επιχειρηματιών

Στα έτη 1992 και 1993 100 ελληνικές επιχειρήσεις ξεκίνησαν την επενδυτική τους δραστηριότητα στη Βουλγαρία. Κατόπιν, το 1994, υπήρξε μια συσσώρευση περίπου 450 νέων ελληνικών επιχειρήσεων και στα έτη 1995-1997, περίπου 750 νέες επιχειρήσεις ενεγράφησαν. Από το 1998 ως το 2001 έχουμε μια εγγραφή 2.400 πρόσθετων ελληνικών επιχειρήσεων στη Βουλγαρία. Επιπλέον, άλλες 290 ελληνικές επιχειρήσεις που εγγράφονται στα έτη 2002-3 και έτσι, στο τέλος του 2003 στα βουλγαρικά αρχεία εμφανίζονται πάνω από 4.000 εγγεγραμμένες ελληνικές επιχειρήσεις (Πίνακας 1). Λιγότερες από το 1/3 αυτών είναι ενεργές. Από τον παραπάνω πίνακα γίνεται εμφανές ότι ένας σημαντικός αριθμός ελληνικών επιχειρήσεων είναι ενεργός στις περιοχές της νότιας Βουλγαρίας, κοντά στα ελληνικά σύνορα, λόγω του χαμηλού κόστους εργασίας και μεταφορών, το οποίο βοήθησε στη δημιουργία μιας εξαγωγικής βάσης, κυρίως, για εταιρείες εντάσεως εργασίας. Για παράδειγμα, στο Blagoevgrad υπάρχουν πάνω από 700 εταιρείες ελληνικές εγγεγραμμένες και υπολογίζεται ότι το 1/3 από αυτές είναι ενεργές.

Οι ελληνικές εταιρείες εντάσεως εργασίας βρέθηκαν σε αυτή την περιοχή εξαιτίας του φθηνού κόστους εργασίας. Ενδεικτικά, περίπου 200 έως 300 ελληνικές επιχειρήσεις κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ιματισμού αναπτύσσουν δραστηριότητες σε αυτές τις ιδιαίτερες περιοχές, παρά το γεγονός ότι πρέπει να απασχολήσουν σχεδόν δύο φορές περισσότερους εργαζόμενους απ’ ό,τι στην Ελλάδα -άνω των 90% τους γυναίκες- εξαιτίας των κατώτερων δεξιοτήτων των εργαζομένων (ειδικά τα πρώτα έτη της μετάβασης 1989-1995). 

Esma Redzepova- Szelem Szelem